şax

şax
1. is. Ağacdan, koldan ayrılan budaq, qol; dal. Ağacdan iki şax ayrılıb. Pambıq kollarının şaxı. – Quşlar qayıdıb oxur təranə; Şaxlarda tikirlər aşiyanə. A. Ş.. <Əmiraslan Nurəddinə:> O əlin ilə tutduğun budağın başında gör nə çox gilas var, çıx o şaxı sındır. S. S. A..
2. Ağacın qırılıb yerə tökülmüş yarpaqlı qol-budağı. Kəlbalını yolun qırağında şax, şəvəlin içərisində zarıyan bir halda tapmış və götürmüşdülər. S. R..
3. məc. Soyuqluq, şaxta. Gün çıxdı, havanın şaxı sındı. – Havaların şaxı sındığından bu tərpəniş Muzdura çox ilıq gəlirdi. Ə. Ə..
4. sif. Hamar, düz; əzgin olmayan. Şax paltar. – Soydular Hacının şax paltarını; Tüfəngtapançanı, üç qatarını. H. K. S.. Yazarsanmı, ay komandir, bax, kağız da tapmışam; Şeri bina köçürməkçin şax kağız da tapmışam. Z. Cabbarzadə.
5. sif. Düz, sərrast, dümdüz, dik. . . <Şərəf> qələmə ağaclar kimi şax və nazikbədənli Şirzadı içəri buraxdı. M. İ.. Məmmədcəfər Məmmədəlidən bir yaş böyük, uzunboylu, şax, qüvvətli bir kişi idi. S. Rəh.. Şax durmaq (dayanmaq) – düz durmaq, özünü dik saxlamaq. Soldatlar şax durub çest verirdilər. Ə. H.. Qadın diksinmiş kimi düzəlib şax durdu. M. C..
◊ (Üzünə) şax baxmaq – cəsarətlə, çəkinmədən, qürurla baxmaq. Özünü şax tutmaq – qürurlu, təşəxxüslü olmaq. <Gülara> özünü şax tutardı. İ. Ə.. . . Fərman özünü elə şax tutardı ki, elə bil, atasına tapşırılan işin yarısını o görəcəkdi. Ə. S.. Sözü şax (üzünə) demək – birinin yanında heç bir eybi, utanılacaq işi olmadığına görə sərbəst halda fikrini demək, çəkinmədən sözünü demək. <Nəsir> hər kəsin çirkin əməlini şax üzünə deyərdi. S. S. A.. <Surxayın> sözü . . şax deməsi Həsən kişiyə ləzzət verirdi. M. İ.. . . <Usta> yaramaz işlərinin üstünü açır, nöqsanlarını şax üzünə deyirdi. M. Hüs.. Şax gəzmək – heç kəsin yanında eybi, qəbahəti, nöqsanı olmadığına inandığı üçün özünü alnıaçıq, başıuca, dikbaş aparmaq. <Fərman:> Bilirsiniz, həmişə şax gəzmiş bir adamam, indi məni əmim götürüb elə yerə çırpıbdır ki, xəcalətimdən insan arasına çıxa bilməyirəm. Ə. H.. Elə buna görə də <Babacan> hələ şax gəzir, açıq danışır, özünə isnad olunan bir çox nöqsanları boynuna götürmür(dü). Ə. Ə.. Üzünə şax baxa bilməmək – birinin yanında qüsuru, günahı olduğu üçün ondan utanmaq, xəcalət çəkmək. <Səmirə:> Nə uşaqların, nə də qayınanamın üzünə şax baxa bilirdim. M. Hüs.. Üzünə şax baxmaq – birinin yanında eyibli işi, qəbahəti olmadığı üçün özünü onun qabağında sərbəst hiss etmək, ona qürurla, cəsarətlə baxa bilmək. <Qulu:> Deyirəm, Cimi, vicdanın olsun, elə elə ki, mən də sənə əməkgünü yazanda utanıb tər tökməyim. Camaatın üzünə şax baxım. İ. Ə..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Нужна курсовая?

Look at other dictionaries:

  • sax — sax …   Dictionnaire des rimes

  • şaxələnmə — «Şaxələnmək»dən f. is …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • SAX — steht für: Sax (Asteroid), ein Asteroid des Hauptgürtels Sax (Waffe), ein einschneidiges Hiebschwert des frühen Mittelalters Sax (Zigaretten Marke), eine italienische Zigaretten Marke Sax (Alicante), eine Gemeinde in der spanischen Provinz… …   Deutsch Wikipedia

  • SAX — (Simple API for XML) is a serial access parser API for XML. SAX provides a mechanism for reading data from an XML document. It is a popular alternative to the Document Object Model (DOM). XML processing with SAX A parser which implements SAX (ie …   Wikipedia

  • Sax — steht für: (3534) Sax, ein Asteroid des Hauptgürtels Sax (Waffe) (Brockhaus), andere Schreibweise für Sachs (Duden, Kluge Seebold), ein einschneidiges Hiebschwert des frühen Mittelalters Sax (Zigaretten Marke), eine italienische Zigaretten Marke… …   Deutsch Wikipedia

  • sax — sax·a·tile; sax·aul; sax·horn; sax·i·ca·vous; sax·ic·o·line; sax·ic·o·lous; sax·if·ra·ga; sax·i·fra·ga·ce·ae; sax·i·frage; sax·if·ra·gous; sax·i·frax; sax·ig·e·nous; sax·o·nian; sax·on·ic; sax·on·ism; sax·on·ist; sax·on·ize; sax·on·ly; sax·o·ny;… …   English syllables

  • Sax — (англ. «Simple API for XML») способ последовательного чтения/записи парсеры требуют фиксированного количества памяти для своей работы, но не позволяют изменять содержимое документа. Всё, что делает SAX парсер, это сообщает вызвавшему приложению о …   Википедия

  • Sax — or sax may refer to:* Saxophone, a musical instrument * Sax, Alicante, a municipality in Spain * SAX (Simple API for XML), a method of reading data files in computing * SaX, a tool for configuring graphics hardware in SUSE Linux * The Saxony… …   Wikipedia

  • SAX — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. SAX, sigle composé des trois lettres S, A et X, peut faire référence à : Simple API for XML, Sambu, Panama, selon la liste des codes AITA des… …   Wikipédia en Français

  • SaX — Saltar a navegación, búsqueda SaX2 mostrando la configuración de la tarjeta y el monitor SaX (SUSE Automated X configuration), es el configurador de monitor y tarjeta de video de SUSE Linux de Novell y openSUSE. Junto con YaST, son las… …   Wikipedia Español

  • sax — [ saks ] n. m. • v. 1970; de saxophone ♦ Fam. Saxophone. ⇒ saxo. ⊗ HOM. Saxe. Sax (Antoine Joseph, dit Adolphe) (1814 1894) facteur d instruments et flûtiste belge naturalisé français. Il inventa le saxophone (1845) et le saxhorn. sax [saks] n. m …   Encyclopédie Universelle

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”